← Terug naar jouw weergave

planeet

Venus (2)

Uitsnede: Venus
Detail uit het oorspronkelijke schilderij

Wat je ziet

De uitsnede toont het gemarkeerde gebied in het oorspronkelijke schilderij. Bekijk de vormen, kleuren en plaats.

Interpretatie van het project

Venus (heliocentrisch) verschijnt als de man met opgeheven hand en eigenaardige hoed, precies tussen het felle Jupiter‑schot en de sombere Saturnus‑schutter. Leg je De Nachtwacht horizontaal als een Copernicaanse kaart, dan vormt zijn opgestoken hand de markering van Venus’ maximale elongatie (≈ 46°) tijdens de totale maansverduistering…

Zelf vergelijken

Gebruik Vergelijken om het origineel en de duiding van het project op dezelfde schaal te bekijken.

Open het interactieve schilderij →

Uitgebreide toelichting van het project

Venus (heliocentrisch) verschijnt als de man met opgeheven hand en eigenaardige hoed, precies tussen het felle Jupiter‑schot en de sombere Saturnus‑schutter. Leg je De Nachtwacht horizontaal als een Copernicaanse kaart, dan vormt zijn opgestoken hand de markering van Venus’ maximale elongatie (≈ 46°) tijdens de totale maansverduistering van 8 oktober 1642; zo kruist de avondster visueel de banen van de aard‑ en reuzenplaneten.

Kleur & iconografie
Het zachte koper‑geel van zijn wambuis verwijst naar het metaal Venus (koper) en haar warme schemerglans. De weirde hoed – met golvende rand die een crescentsikkel suggereert – vangt een streepje lood‑wit dat de door Galileï getekende fasen citeert. Zijn opgeheven hand reflecteert daarbij het klassieke Venus‑symbool (♀): spiegel (cirkel) + handvat.

Orbitalen & schaal
In heliocentrisch perspectief ligt Venus’ baan op 0,72 AE; in verf vertaalt Blaeu dit naar de krappe ruimte tussen Jupiter en Saturnus op het doek. De lichte kanteling (≈ 3,4°) van zijn arm volgt Venus’ maximale baanhelling, terwijl de horizontale afstand tot de Jupiter‑vlam de werkelijke 0,28 AE‑kloof tot de Aarde weergeeft.

Blaeu‑signatuur
Let op de dunne verdigri­sstreep (gepatineerd koper­groen) langs de mouwzoom: samen met het lood‑wit van Jupiter en het lood‑zwart van Saturnus vormt dit een tri‑metalen code waarmee dr. Joan Blaeu de drie zogeheten verplaatsings­planeten in één kleurakkoord ondertekent.

Detail om op te letten
Zoom in op de bovenste hoedrand: één ragfijn penseelstreepje lood‑wit beschrijft exact de ellipsvorm van Venus’ sikkel op 8 oktober 1642. Dat minuscule accent, haast niet groter dan de planeet zelf in de telescoop van Galileï, verraadt Blaeu’s precieze astro‑calculatie midden in Rembrandts schuttersgewoel.

Bronnen en astronomische vergelijking

De interpretatie op deze pagina is van dit project. De verwijzingen hieronder komen uit de toelichting. Een vergelijking in Stellarium toont de opgegeven hemelstand; zij is op zichzelf geen historische bron voor Rembrandts bedoeling.

Bekijk de astronomische vergelijking in Stellarium ↗

Bij dit onderwerp zijn nog geen afzonderlijke bronverwijzingen opgenomen.

Over het onderzoek en de auteur
Technische gegevens en coördinaten

Stellariumgegevens

EigenschapWaarde
objectvenus
dateTime1642-10-08T04:30:00Z
lat52.377956
lng4.89707
fov40

Coördinaten op de Nachtwacht (3734 × 3113)

NummerCoördinaten
11890, 1496
21951, 1645
32171, 1595
42112, 1461
Venus
Duiding van het project. Klik voor de volledige afbeelding.
← Terug naar jouw weergave