dierenriem
Schorpioen (Sco)

Wat je ziet
De uitsnede toont het gemarkeerde gebied in het oorspronkelijke schilderij. Bekijk de vormen, kleuren en plaats.
Interpretatie van het project
Schorpioen (Scorpius) schuilt in De Nachtwacht in de gestalte van de rechterflank‑schutter met zwarte hoed. Tijdens de bloedmaan‑nacht (8 oktober 1642, ± 05:30 lokale tijd) stond het sterrenbeeld laag in het zuid‑zuid‑westen; Rembrandt/Blaeu kantelden die projectie naar het doek zodat de schorpioen precies boven de wolf (de rustende…
Zelf vergelijken
Gebruik Vergelijken om het origineel en de duiding van het project op dezelfde schaal te bekijken.
Open het interactieve schilderij →Uitgebreide toelichting van het project
Schorpioen (Scorpius) schuilt in De Nachtwacht in de gestalte van de rechterflank‑schutter met zwarte hoed. Tijdens de bloedmaan‑nacht (8 oktober 1642, ± 05:30 lokale tijd) stond het sterrenbeeld laag in het zuid‑zuid‑westen; Rembrandt/Blaeu kantelden die projectie naar het doek zodat de schorpioen precies boven de wolf (de rustende hond) en de trommel verschijnt.
Ster‑op‑ster‑vertaling
- Antares (α Sco) – het vurige hart van de schorpioen is de uitgestoken rechterhand van de schutter, met een fel penseelhighlight op de vingertop.
- Dschubba (δ Sco) – zijn gezicht; de schaduw onder de hoedrand geeft de dubbele sterstructuur weer.
- Sargas (θ Sco) – de linkerhand die de kolven aanwijst; een tweede lichtaccent markeert de iets zwakkere magnitude.
- Shaula (λ Sco) – de hand van de trommelhouder; zo krijgt zelfs de staartstekel zijn plaats op het doek.
Venus + Wolf‑associatie
Rechts van Antares glanst Venus als een heldere vlek op de helmrand van de naaststaande schutter – precies zoals de planeet in 1642 enkele graden ten oosten van Scorpius stond. Links‑onder de trommel ligt de grote hond; in deze context mag hij ook gelezen worden als het sterrenbeeld Wolf (Lupus) dat in oude kaarten onder Schorpioen ligt. De compositie stemt dus tot op het sterrenkaart‑niveau overeen met de werkelijke hemel.
Detail om op te letten
Zoom in op het rode likje verf op Antares’ “vingernagel”: het pigment bevat extra vermiljoen om de oranjerode kleur van de superreus te treffen – een verfijnde nuance die bewijst dat de uitstekende hand geen toeval is, maar een astronomisch ankerpunt.
Bronnen en astronomische vergelijking
De interpretatie op deze pagina is van dit project. De verwijzingen hieronder komen uit de toelichting. Een vergelijking in Stellarium toont de opgegeven hemelstand; zij is op zichzelf geen historische bron voor Rembrandts bedoeling.
Bekijk de astronomische vergelijking in Stellarium ↗
Bij dit onderwerp zijn nog geen afzonderlijke bronverwijzingen opgenomen.
Over het onderzoek en de auteurTechnische gegevens en coördinaten
Stellariumgegevens
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| object | scorpius |
| dateTime | 1642-10-08T04:30:00Z |
| lat | 52.377956 |
| lng | 4.89707 |
| fov | 40 |
Coördinaten op de Nachtwacht (3734 × 3113)
| Nummer | Coördinaten |
|---|---|
| 1 | 2831, 1555 |
| 2 | 2831, 1642 |
| 3 | 3395, 2022 |
| 4 | 3439, 1382 |
