← Terug naar jouw weergave

nevel

De Plejaden (M45)

Uitsnede: De Plejaden
Detail uit het oorspronkelijke schilderij

Wat je ziet

De uitsnede toont het gemarkeerde gebied in het oorspronkelijke schilderij. Bekijk de vormen, kleuren en plaats.

Interpretatie van het project

Plejaden (M 45) schitteren in De Nachtwacht als de luchtige veer die op de hoed van de schutter rechts naast het Orion‑sperenveld prijkt. De losse, waaier­vormige penseelstreken corresponderen één‑op‑één met het waaiervormige patroon van de blauwe hete sterren in het open cluster. 1643‑02‑24 · Conjunctie Jupiter‑Saturnus Tijdens de grote…

Zelf vergelijken

Gebruik Vergelijken om het origineel en de duiding van het project op dezelfde schaal te bekijken.

Open het interactieve schilderij →

Uitgebreide toelichting van het project

Plejaden (M 45) schitteren in De Nachtwacht als de luchtige veer die op de hoed van de schutter rechts naast het Orion‑sperenveld prijkt. De losse, waaier­vormige penseelstreken corresponderen één‑op‑één met het waaiervormige patroon van de blauwe hete sterren in het open cluster.

1643‑02‑24 · Conjunctie Jupiter‑Saturnus
Tijdens de grote conjunctie van 24 februari 1643 vormden Mars, de maan en de Plejaden een opvallende driehoek ten westen van Jupiter en Saturnus. In het schilderij herken je dit zo: de pijl boven de veer stelt de half verlichte maan voor, het rode vaantje aan de schacht symboliseert Mars, en de veer zelf de nevelachtige sterhoop. Zo krijgt de kijker een eerste visuele hint naar de samenstand die in het hele rechterpaneel verder wordt uitgewerkt.

Vaste hemel & winterkaart
Omdat de Plejaden tot de vaste sterren behoren, hebben ze geen dubbele heliocentrische of geocentrische rol nodig: waar je ook staat, het cluster hangt in februari hoog in het zuid‑westen, vlak boven Orion en Canis Major. Rembrandt (of Blaeu) benut dat feit door de hele rechter­helft van het doek te vullen met een winterse sterrenkaart waarin de conjunctie zich afspeelt.

Detail om op te letten
Zoom in op het subtiele kobaltblauw in de veer: de minieme kleurvlek verwijst naar de reflex­glans van de reflectie­nevel rond Alcyone – een verfijnd kleur­accent dat je elders in het schilderij nauwelijks ziet en dat dus meteen de aandacht vestigt op Blaeu’s astronomische handtekening.

Bronnen en astronomische vergelijking

De interpretatie op deze pagina is van dit project. De verwijzingen hieronder komen uit de toelichting. Een vergelijking in Stellarium toont de opgegeven hemelstand; zij is op zichzelf geen historische bron voor Rembrandts bedoeling.

Bekijk de astronomische vergelijking in Stellarium ↗

Bij dit onderwerp zijn nog geen afzonderlijke bronverwijzingen opgenomen.

Over het onderzoek en de auteur
Technische gegevens en coördinaten

Stellariumgegevens

EigenschapWaarde
objectpleiades
dateTime1643-02-24T18:00:00Z
lat52.377956
lng4.89707
fov40

Coördinaten op de Nachtwacht (3734 × 3113)

NummerCoördinaten
13360, 980
23357, 1248
33489, 1265
43498, 949
De Plejaden
Duiding van het project. Klik voor de volledige afbeelding.
← Terug naar jouw weergave