← Terug naar jouw weergave

planeet

Mercurius (1)

Uitsnede: Mercurius
Detail uit het oorspronkelijke schilderij

Wat je ziet

De uitsnede toont het gemarkeerde gebied in het oorspronkelijke schilderij. Bekijk de vormen, kleuren en plaats.

Interpretatie van het project

Mercurius (heliocentrisch) verschijnt als het blauwe jongetje dat half verscholen achter het lichtende meisje staat. Leg je De Nachtwacht horizontaal en kijk er van bovenaf op neer als ware het een Copernicaanse kaart, dan staat het meisje exact in het zonnemiddelpunt, de eiken­bladeren‑schutter op één astronomische eenheid (aarde) en de…

Zelf vergelijken

Gebruik Vergelijken om het origineel en de duiding van het project op dezelfde schaal te bekijken.

Open het interactieve schilderij →

Uitgebreide toelichting van het project

Mercurius (heliocentrisch) verschijnt als het blauwe jongetje dat half verscholen achter het lichtende meisje staat. Leg je De Nachtwacht horizontaal en kijk er van bovenaf op neer als ware het een Copernicaanse kaart, dan staat het meisje exact in het zonnemiddelpunt, de eiken­bladeren‑schutter op één astronomische eenheid (aarde) en de jongen – iets dichter bij de zon, nét binnen de aardbaan – symbolisch op de juiste Mercurius‑positie.

Kleur als signatuur
Het felle blauw van zijn jak springt eruit in een verder overwegend goud‑bruin palet. Dat kleuraccent verwijst naar dr. Joan Blaeu – cartograaf en vermoedelijke ontwerper van deze verborgen hemelkaart. Blaeu signeerde vaker met kobalt‑ en ultramarijntinten, net als in de Atlas Maior; hier is één vlek blauw genoeg om de toeschouwer richting zijn auteurschap te sturen.

Orbitalen & schaal
Mercurius heeft de kleinste baan (0,39 AE) en stormt in 88 dagen rond de zon. In het schilderij is die nauwe baan aangegeven door de korte afstand tussen het jongetje en het meisje‑zon en door de lichte hoek die zijn schouder maakt met de ecliptica‑vlaglijn: circa 7°, Mercurius’ maximale baan­helling.

Detail om op te letten
Zoom in op het blinkende knoopje op zijn linker­schouder: een micro‑likje lood‑wit op exact 7° boven de vlagdiagonaal markeert Mercurius’ ware ecliptische breedte tijdens de bloedmaan­nacht. Zo wordt zelfs de snelste planeet in één penseeltoets gevangen.

Bronnen en astronomische vergelijking

De interpretatie op deze pagina is van dit project. De verwijzingen hieronder komen uit de toelichting. Een vergelijking in Stellarium toont de opgegeven hemelstand; zij is op zichzelf geen historische bron voor Rembrandts bedoeling.

Bekijk de astronomische vergelijking in Stellarium ↗

Bij dit onderwerp zijn nog geen afzonderlijke bronverwijzingen opgenomen.

Over het onderzoek en de auteur
Technische gegevens en coördinaten

Stellariumgegevens

EigenschapWaarde
objectmercury
dateTime1642-10-08T04:30:00Z
lat52.377956
lng4.89707
fov40

Coördinaten op de Nachtwacht (3734 × 3113)

NummerCoördinaten
11000, 1876
21036, 2025
31051, 2060
41100, 1870
Mercurius
Duiding van het project. Klik voor de volledige afbeelding.
← Terug naar jouw weergave