planeet
Mercurius (1)

Wat je ziet
De uitsnede toont het gemarkeerde gebied in het oorspronkelijke schilderij. Bekijk de vormen, kleuren en plaats.
Interpretatie van het project
Mercurius (heliocentrisch) verschijnt als het blauwe jongetje dat half verscholen achter het lichtende meisje staat. Leg je De Nachtwacht horizontaal en kijk er van bovenaf op neer als ware het een Copernicaanse kaart, dan staat het meisje exact in het zonnemiddelpunt, de eikenbladeren‑schutter op één astronomische eenheid (aarde) en de…
Zelf vergelijken
Gebruik Vergelijken om het origineel en de duiding van het project op dezelfde schaal te bekijken.
Open het interactieve schilderij →Uitgebreide toelichting van het project
Mercurius (heliocentrisch) verschijnt als het blauwe jongetje dat half verscholen achter het lichtende meisje staat. Leg je De Nachtwacht horizontaal en kijk er van bovenaf op neer als ware het een Copernicaanse kaart, dan staat het meisje exact in het zonnemiddelpunt, de eikenbladeren‑schutter op één astronomische eenheid (aarde) en de jongen – iets dichter bij de zon, nét binnen de aardbaan – symbolisch op de juiste Mercurius‑positie.
Kleur als signatuur
Het felle blauw van zijn jak springt eruit in een verder overwegend goud‑bruin palet. Dat kleuraccent verwijst naar dr. Joan Blaeu – cartograaf en vermoedelijke ontwerper van deze verborgen hemelkaart. Blaeu signeerde vaker met kobalt‑ en ultramarijntinten, net als in de Atlas Maior; hier is één vlek blauw genoeg om de toeschouwer richting zijn auteurschap te sturen.
Orbitalen & schaal
Mercurius heeft de kleinste baan (0,39 AE) en stormt in 88 dagen rond de zon. In het schilderij is die nauwe baan aangegeven door de korte afstand tussen het jongetje en het meisje‑zon en door de lichte hoek die zijn schouder maakt met de ecliptica‑vlaglijn: circa 7°, Mercurius’ maximale baanhelling.
Detail om op te letten
Zoom in op het blinkende knoopje op zijn linkerschouder: een micro‑likje lood‑wit op exact 7° boven de vlagdiagonaal markeert Mercurius’ ware ecliptische breedte tijdens de bloedmaannacht. Zo wordt zelfs de snelste planeet in één penseeltoets gevangen.
Bronnen en astronomische vergelijking
De interpretatie op deze pagina is van dit project. De verwijzingen hieronder komen uit de toelichting. Een vergelijking in Stellarium toont de opgegeven hemelstand; zij is op zichzelf geen historische bron voor Rembrandts bedoeling.
Bekijk de astronomische vergelijking in Stellarium ↗
Bij dit onderwerp zijn nog geen afzonderlijke bronverwijzingen opgenomen.
Over het onderzoek en de auteurTechnische gegevens en coördinaten
Stellariumgegevens
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| object | mercury |
| dateTime | 1642-10-08T04:30:00Z |
| lat | 52.377956 |
| lng | 4.89707 |
| fov | 40 |
Coördinaten op de Nachtwacht (3734 × 3113)
| Nummer | Coördinaten |
|---|---|
| 1 | 1000, 1876 |
| 2 | 1036, 2025 |
| 3 | 1051, 2060 |
| 4 | 1100, 1870 |
