← Terug naar jouw weergave

sterrenbeeld

Hagedis (Lac)

Uitsnede: Hagedis
Detail uit het oorspronkelijke schilderij

Wat je ziet

De uitsnede toont het gemarkeerde gebied in het oorspronkelijke schilderij. Bekijk de vormen, kleuren en plaats.

Interpretatie van het project

Hagadis – een oud‑Griekse benaming voor “de Kleine Geit” – duikt in De Nachtwacht op als de kleine compagnie­vlag rechts van de grote Perseus‑banier. In de röntgenfoto is te zien dat het onderste stuk van de vlaggenstok expres is verdonkerd; daardoor ontstaat aan het doek dezelfde lichte knik die de sterren η en ζ Aurigae (de historische…

Zelf vergelijken

Gebruik Vergelijken om het origineel en de duiding van het project op dezelfde schaal te bekijken.

Open het interactieve schilderij →

Uitgebreide toelichting van het project

Hagadis – een oud‑Griekse benaming voor “de Kleine Geit” – duikt in De Nachtwacht op als de kleine compagnie­vlag rechts van de grote Perseus‑banier. In de röntgenfoto is te zien dat het onderste stuk van de vlaggenstok expres is verdonkerd; daardoor ontstaat aan het doek dezelfde lichte knik die de sterren η en ζ Aurigae (de historische Hagadis‑sterretjes) in de hemel vormen.

Oriëntatie & positionering
Vanuit het bovenaanzicht volgt de volledige stok exact de 23½°‑hoek van de aardas, zodat Hagadis – net als de grote vlag – netjes in het ecliptica‑raster past. Trek je een denkbeeldige lijn van de top van de kleine vlag naar links‑boven, dan kom je uit bij de Poolster op de punt van de grote vlaggenstok. Daarmee verankert Hagadis de noordoost‑hemel in hetzelfde kompas­stelsel als Perseus en de Grote Beer.

Compositorische rol
Omdat Hagadis een bescheiden sterren­groep is, fungeert de kleine vlag als visuele tussenstop tussen de massieve Perseus‑vlag en de dunne lijnen van de achterste speren (Orion). Het donkere onderste stokdeel creëert bovendien een optische “breuk”, waardoor de kijker de twee Helden‑sterren in Auriga meteen als los koppel herkent.

Detail om op te letten
Zoom in op het minuscule lood‑wit stipje aan de hoek waar de donkere en lichte houtnerf elkaar raken: dat punt markeert η Aurigae’s ecliptische lengte op 8 oktober 1642, exact berekend en met één penseel­prik vastgezet.

Bronnen en astronomische vergelijking

De interpretatie op deze pagina is van dit project. De verwijzingen hieronder komen uit de toelichting. Een vergelijking in Stellarium toont de opgegeven hemelstand; zij is op zichzelf geen historische bron voor Rembrandts bedoeling.

Bekijk de astronomische vergelijking in Stellarium ↗

Bij dit onderwerp zijn nog geen afzonderlijke bronverwijzingen opgenomen.

Over het onderzoek en de auteur
Technische gegevens en coördinaten

Stellariumgegevens

EigenschapWaarde
objectlacerta
dateTime1642-10-08T04:30:00Z
lat52.377956
lng4.89707
fov40

Coördinaten op de Nachtwacht (3734 × 3113)

NummerCoördinaten
11378, 227
21330, 415
31478, 423
41808, 926
51840, 909
61405, 233
Hagedis
Duiding van het project. Klik voor de volledige afbeelding.
← Terug naar jouw weergave