gebeurtenis
Conjunctie Jupiter-Saturnus

Wat je ziet
De uitsnede toont het gemarkeerde gebied in het oorspronkelijke schilderij. Bekijk de vormen, kleuren en plaats.
Interpretatie van het project
Conjunctie Jupiter‑Saturnus · 24 februari 1643 markeert het hoogtepunt van de winterhemel in De Nachtwacht. Helemaal rechts‑boven, naast het Orion‑sperenveld, kruisen twee lange speren elkaar onder een scherpe hoek. De snijpunten en punten van dit wapenstel vormen een miniatuur‑skaftdiagram van de samenstand: Kruispunt 1 (laagste…
Zelf vergelijken
Gebruik Vergelijken om het origineel en de duiding van het project op dezelfde schaal te bekijken.
Open het interactieve schilderij →Uitgebreide toelichting van het project
Conjunctie Jupiter‑Saturnus · 24 februari 1643 markeert het hoogtepunt van de winterhemel in De Nachtwacht. Helemaal rechts‑boven, naast het Orion‑sperenveld, kruisen twee lange speren elkaar onder een scherpe hoek. De snijpunten en punten van dit wapenstel vormen een miniatuur‑skaftdiagram van de samenstand:
- Kruispunt 1 (laagste snijpunt) – Zon
- Kruispunt 2 (iets hoger) – Mercurius
- Speerpunt links boven – Saturnus
- Speerpunt rechts boven – Jupiter
Zo zie je in één oogopslag hoe de twee gas‑reuzen dicht naast elkaar langs de ecliptica schuiven, met Mercurius en de zon precies op de verbindingsas. Een stukje lager, meer naar het midden, voltooit een tweede driehoek – Mars · maan · Plejaden – het volledige hemelplaatje van die avond. De combinatie van opgeheven speren en schuine lijnen maakt het doek tot een onmiskenbare momentopname van de grote conjunctie.
Detail om op te letten
Op het hoogste speerpunt glinstert een enkel likje lood‑wit: dat is Jupiter op zijn helderst. Het dunnere likje op de linker punt markeert Saturnus, subtiel minder fel – precies zoals waarnemers het in 1643 beschrijven.
Bronnen en astronomische vergelijking
De interpretatie op deze pagina is van dit project. De verwijzingen hieronder komen uit de toelichting. Een vergelijking in Stellarium toont de opgegeven hemelstand; zij is op zichzelf geen historische bron voor Rembrandts bedoeling.
Bekijk de astronomische vergelijking in Stellarium ↗
Bij dit onderwerp zijn nog geen afzonderlijke bronverwijzingen opgenomen.
Over het onderzoek en de auteurTechnische gegevens en coördinaten
Stellariumgegevens
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| object | jupiter |
| dateTime | 1643-02-24T18:00:00Z |
| lat | 52.377956 |
| lng | 4.89707 |
| fov | 40 |
Coördinaten op de Nachtwacht (3734 × 3113)
| Nummer | Coördinaten |
|---|---|
| 1 | 3389, 350 |
| 2 | 3582, 1248 |
| 3 | 3661, 1256 |
| 4 | 3661, 350 |
